– Norge har etisk plikt til CO2-fangst

Det er tidlegare olje- og energiminister og nå styreleiar i Gassnova, Einar Steensnæs, som seier dette. I sommar blei han av energiminister Ola Borten Moe spurt om han ville ta på seg styreleiarvervet i statlege Gassnova.

Det er Gassnova som skal koordinera Stoltenbergs ambisiøse månelandingsprogram. (Les: utvikling og  bygging av CO₂-fangstanlegg i fulll skala på Mongstad)

Les også

Knusende klimadom over Jens

Regjeringen har kvalt satsingen på rensing av CO-utslipp med tomt prat, mener Sintefs forskningsdirektør på klima, Nils Røkke.

Til neste år har Gassnova fått tildelt tre statlege milliardar kroner til å førebu «måneferda og landinga». Meir eller mindre kvalifiserte spådommar tyder på at sluttrekninga vil lyda på åtte gonger så mange milliardar kroner før eit fullskala CO₂-fangstanlegg er kome i drift på Mongstad.

Risikofylt

– Kunne ikkje denne uhorvelege pengemengda blitt nytta på ein meir fornuftig måte og likevel til beste for miljø og klima?

– Ingen veit i dag kva eit CO₂-fangst- og lageringsanlegg vil kosta. Men det blir store beløp. Sjølv om det skulle kosta 30 milliardar kroner utgjer det likevel berre ein prosent av Norges pensjonsfond utland, kapitalen som er spart opp etter norsk olje- og gasseksport.

Sjølv petroleumsnæringa, slepp me billeg unna finanskrisa. Skal ein kunne nå målet om å stabilisera temperturauken med to grader og dermed hindra klimakollaps, må løysingar for fangst og lagring av klimagassen karbondioksid stå for 20 prosent av tiltaka, seier Steensnæs.

– Direktøren for klimateknologisk forsking ved Sintef, Nils Røkke hevdar at CO₂-fangstteknologien er der, men politisk vilje manglar. Kvifor er det blitt så mange utsetjingar på Mongstad?

– Dette er risikofylt og uprøvd teknologi i full skala. Sjansen ligg der for at ein ikkje når fram i første forsøk. Dertil har uvisse rundt aminteknologiens helsefare og finanskrisa internasjonalt bidratt til utsetjingar. Når store investeringar skal gjerast må ein gjera det ein kan for å opptre så kostnadseffektivt og energieffektivt som råd er. Difor startar Gassnova eit treårig program frå 2012 til 2015 med prekvalifisering av selskap og deira teknologi. I 2016 skal Gassnova kunne konkludera og presentera eit vedtaksgrunnlag for regjeringa slik at eit fullskala CO₂-anlegg kan stå klart på Mongstad i 2020.

Les også

Regjeringen får miljøstryk

Ingen steder i landet har regjeringen mindre miljøtillit enn på Vestlandet. Og ingen steder har oljeindustrien større.

Inviterer

– Til å vera med i tevlinga inviterer me både norske og utanlandske selskap. Gjennom konkurransen vil me finnan fram til det aller beste. Den investeringa me gjer i CO₂-fangstteknologi i dag kan gi grunnlag for eksportinntekter og arbeidsplassar i framtida, seier Steensnæs

– Men Aker og Aker Solutions er pessimistar med tanke på framveksten av ein marknad for utstyr innan CO₂-fangst. Kva skjer med testsenteret på Mongstad om Aker Clean Carbon trekkjer seg?

– Aker Celan Carbon har gjort det klart at dei står ved avtalen om deltaking i testsenteret på Mongstad og at dei vil bli med i tevlinga om bygging av fullskalaanlegget.

– Bellona-Hauge hevdar at Statoil har for sterk påverknad på kva regjeringa gjer i denne saka og at resultatet

blir utsetjingar?

– Statoil er profesjonell aktør som utviklar store investerings og utviklingsprosjekt etter vanlege beslutningsmodellar. Eg har hatt møte med Statoil-sjef Helge Lund om fullskala-prosjektet på Mongstad og eg har stor tillit til Statoils vilje og rolle i dette, seier styreleiaren.