På Mongstad er det i tillegg til testsenteret planlagt eit fullskala anlegg, der fem leverandørar konkurrerer om å levera teknologien. Berre to av dei skal i første omgang testa metoden sin på Teknologisenteret på Mongstad (TCM) (sjå fakta).

Dei andre tre som vil kvalifisera seg for å reinsa CO₂-utsleppa frå kraftvarmeverket, er Mitsubushi, Siemens og Powerspan Huaneng-Ceri.

Ein tredje teknologi?

Administrerande direktør Bjørn-Erik Haugan i Gassnova seier prioritet nummer ein er å få teknologisenteret i drift. Byggeperioden er straks over for teknologisenteret til 6 milliardar kroner.

Pengar som staten og dei andre eigarane har spytta inn for å bidra til utvikling av klimateknologi som kan bli ein del av løysinga for å kutta globale klimautslepp.

Tid for å hausta

- Tida er inne for å begynna å hausta, læra og sjå kva teknologiane er god for. Parallelt diskuterer nå me om det er mogleg å få på plass ein tredje, og eventuelt fleire teknologiar på teknologisenteret, seier Haugan.

Teknologisenteret som er plassert like ved Statoil sitt oljeraffineri og danske Dong Energy sitt kraftvarmeverk, er tilrettelagt for å ta imot endå eitt eller fleire testanlegg. Det har større kapasitet når det gjeld straum, røykgass og kjølevatn enn det som skal til for å forsyna dei to anlegga som alt er på plass.

To er innanfor

- Får Aker og Alstom eit forsprang ved at dei kan testa teknologiane sine på teknologisenteret?

- Dei er på innsida og me får sjå teknologiane på kloss hald og kan vera trygge på om dei fungerer. I anbodskonkurransen for fullskala-anlegget opnar me for at andre kan ha skapt dei same resultata på andre testsenter, seier Haugan.

Han ønskjer ikkje å kommentera om Gassnova har vore i kontakt ned nokon av dei tre andre leverandørane som vil levera teknologi til fullskala-anlegget. Men det er klart at Gassnova har hatt tett dialog med forskingsinstitusjonar og andre aktuelle leverandørar.

To typar eksos

- Korleis skal ei eventuell utviding finansierast?

- Nokre teknologiar kan testast i dei eksisterande anlegga. For eit nytt anlegg i same eller mindre skala er det ein føresetnad at leverandørane betaler ein del sjølve, dersom staten og dei andre eigarane skal gå inn med meir pengar, seier Haugan.

- Teknologisenteret er unikt, både på grunn av storleiken og fordi det er her utslepp frå to ulike kjelder, seier Gassnova-sjefen. Anlegget får både eksosgass frå raffineriet som inneheld omtrent like mykje CO₂ som utsleppa frå kolkraftverk og industrikjelder, og eksosgass frå kraftvarmeverket.

Vil få til kostnadskutt

TCM-direktør Tore Amundsen seier formålet med teknologisenteret er å redusera prisen for å byggja og driva anlegg for CO₂-fangst, redusera energibehovet ved prosessane, og redusera risiko som gjeld etter tur kostnader, tekniske utfordringar og for miljøet.

- Me bidrar til å stimulera ein framtidig marknad for CO₂-fangstteknologi. Verda vil ha behov for denne teknologien for å unngå utslepp, og då må me satsa på anlegg framfor å kjøpa billege utsleppskvotar, seier Amundsen.

Draumen for Gassnova-sjef Bjørn-Erik Haugan er å gjera seg sjølv overflødig, med å få til kostnadskutt som raskt fører vidare til ein normalt fungerande marknad for karbonfangst-teknologi der det løner seg å reinsa CO₂.

Følg Aenergi.no på Twitter.com/AenergiNO

News in English? Click here!