Tilbake etter 25 år

Han står midt mellom unge fagarbeidarar i ein flunkande ny og lys verkstadhall reist av investorar frå Karmøy, som ser ei særs løfterik framtid hos dette hardt prøvde folket.

Minh duc Pham, som har jobba snart 20 år i mekanisk industri på Karmøy, er tilbake i Vietnam for å læra opp unge fagarbeidarar til å oppfylla kvalitetskrava frå den internasjonale oljeindustrien.

Spøkelsesby

Endringane har vore dramatiske i Vietnam dei siste 30 åra. Eit strengt og dogmatisk kommunistisk styre senka mørkret over mange vietnamesarar etter krigen sist på 1970-talet og i første halvdel av 1980-åra.

Minh duc Pham budde og arbeidde på 1980-talet i Saigon. Han kan fortelja om mørklagde gater, mest ingen handel og at det aller meste var rasjonert på den tida.

- Saigon minna mest om ein spøkelsesby. Me kunne heller ikkje høyra radio og ikkje lytta til utanlandsk musikk. Særs mange blei overvaka av styresmaktene, seier Minh duc Pham, som sjølv hadde ein bra jobb i vassverket, kor eit dansk firma var inne og hjelpte til. Duc Pham spela dessutan i bryllaup på fritida. Men brått blei han fengsla for tre veker.

- Eg fekk aldri vita grunnlaget for fengslinga utanom lause skuldingar om ulovleg kontakt med utlandet, seier duc Pham.

På ope hav

Etter lengre tid med plaging og sjikane frå styresmaktene bestemte Minh duc Pham seg saman med venner for å flykta frå Vietnam. Tre millionar vietnamesarar flykta frå landet i tida mellom 1979 og 1987. Nær halvparten av båtflytktningane skal ha drukna.

Ei mørk natt i 1984 sette Minh duc Pham saman med 38 andre ut frå hamnebyen Vung Tau i ein liten open båt. Dei drog ut i det ukjende, rett til havs bar det, utan mat og berre med eit lite lokk med drikkevatn til kvar.

I tre døger hadde dei vore om bord då dei tilfeldig  blei oppdaga i  Sør Kina-havet av eit norsk skip med kurs for Australia. Alle i lettbåten blei tekne om bord  og sidan sette i land i Singapore.

Der måtte dei bu i ein flyktningleir i tre månader. Deretter blei Minh duc Pham sendt til Norge ettersom han var plukka opp av eit norsk skip.

Kom til Karmøy

Minh duc Pham kom til Norge og til Karmøy i februar.

- Alt kring oss var vinterkvitt. På Karmøy tok eg til på norskkurs og fekk deretter jobb i eit gartneri. Men det blei for kaldt å jobba ute i norsk vinter. Difor søkte eg plass ved teknisk skule kor eg fekk gjennomført to-årig utdanning innan maskin og mekanikk, fortel Minh duc Pham som straks etter kom i kontakt med Hystad-familien og fekk jobb i deira verksemd Kopervik Slip.

Seinare har han hatt fast jobb i Hystad-familien sine bedrifter på Karmøy og har nå vore tilbake i heimlandet sitt som rådgivar og for Karmøy-verksemda, Kamos, si nybetablering i Nha Trang.

Sju år etter

Det gjekk sju år etter flukta frå Vietnam før han kunne venda tilbake for å vitja familien første gongen. Da hadde han sikra seg norsk pass og kunne lovleg koma inn i landet.

- Eg hugsar eg kjende meg ikkje heilt trygg første gongen eg var tilbake. Eg fekk mange merknadar og halvvegs trugsmål frå folk som tydeleg meinte at eg som flykta hadde svikta dei som blei att. 

Men desse haldningane er borte nå. I dag blir me som har vore borte ei stund helsa velkomne saman med idear, kunnskap, nettverk  og kapital, seier Minh duc Pham.