Kritisk til bruk av kartleggingsprøvar

Resultata vert brukt til å samanlikna kvaliteten på undervisinga hjå skular i ulike kommunar.

- Om kartleggingsprøvane vert nytta som samanlikning er det i skulens interesse å få best mogeleg resultat på prøvane. Prøvane gjev ikkje den informasjonen kommunane trur dei får, og vil mista sin verdi som evalueringshjelpemiddel. Det finst ingen oppsummering på testane, dermed er ikkje resultata samanliknbare. Testane seier ingenting om kvaliteten på leseopplæringa på den enkelte skulen, seier prosjektleiar Ragnar Solheim i PIRLS, Progress in International Reading Literacy Study, knytt til Lesesenteret.

Skal måla ferdigheiter

Kartleggingsprøvane består av ulike delar som måler ulike kunnskapar av elevane si leseforståing som til dømes alfabetet, samansette ord og setningar. Prøvane er tilpassa og obligatoriske for første, andre og tredje trinn på barneskulane.

- Prøvane er gode hjelpemiddel for lærarane. Lærarane får sjå kvar elevane står og får hjelp til å plukka ut problemområda, slik at dei kan bruka meir tid på det som trengs. Sjølv om ein elev er kritisk dårleg på eitt område, seier ikkje det at han er ein dårleg lesar. Om skulane skal rangerast ut frå elevane sine leseferdigheiter treng ein fleire opplysningar enn kartleggingsprøvane gjev, seier Solheim.

Måler elevar under bekymringsgrense

Utdanningsdirektoratet skriv på nettstaden sin at formålet med kartleggingsprøvane er å undersøkja om det er enkeltelevar som treng ekstra oppfølging i ferdigheiter og fag. Prøvane er laga med mange lette oppgåver og få middels eller vanskelege oppgåver. Dermed fortel ikkje kartleggingsprøvane noko om elevar på ulike ferdigheitsnivå, men gjev berre informasjon om kven av elevane som ligg under ei bekymringsgrense. Nasjonale prøvar som har ukjent innhald for lærarar og elevar gjev informasjon om elevane på alle meistringsnivå. Elevane kjenner ikkje innhaldet i kartleggingsprøvane, men det gjer lærarane.

- Problemet når kartleggingsprøvane vert brukt som samanlikning og læraren kjenner innhaldet i prøvane er at nokre lærarar vert freista til å pugga til prøvane for at skulen skal koma betre ut. Då får ikkje lærarane eit reelt bilete av kva som er problema til elevane slik meininga er, seier Solheim.

Ifølgje Solheim er det ingen av kommunane eller skulane i Rogaland som nyttar kartleggingsprøvane til samanlikning.