Kvifor syng barneteatret i Stavanger på engelsk?

BARNETEATER: Flinke barn og unge syng, dansar og spelar i «Grusomme Måns». Men dei ansvarlege vaksne har litt å svara for.

Publisert: Publisert:

Det er rocka stemning blant kattane i Kattistan. Dei snakkar norsk, men syng på engelsk. Foto: Kristian Jacobsen

  • Jan Zahl
    Kulturjournalist

Grusomme Måns

Barne- og ungdomsteateret, Rogaland teater.

Av: Dennis Magnusson.

Omsett av Kristin Auestad Danielsen.

Regissør og ansvarlig for låtvalg: Dennis Sandin.

Scenografi og kostymedesign: Karin Gille.

Lysdesign: Haakon Espeland.

Sangpedagog: Hanne Hjertenes Mæland.

Maskør: Sigrid Teige.

Dramaturg: Carl Jørn Johansen.

Lyddesign: Andreas Veire, Arild Lærgreid, Frode Ytre-Arne.

Koreograf: Victoria Jane Harley.

Musikkproduksjon og arr: Frode Ytre-Arne og Svein Ragnar Myklebust. Lengde: 1 time, 55 minutt.

Aldersgrense: 5 år og oppover.

Tenk deg at du er fem år. Eller kanskje åtte. Eller ti. Og så blir du med mor og far, eller kanskje bestemor og bestefar, på barneteater på Rogaland teater. Og så får du servert følgjande tekst, vakkert sunge av hunden Daisy:

Midnight not a sound from the pavement
Has the moon lost her memory?
She is smiling alone
In the lamplight, the withered leaves collect at my feet
And the wind begins to moan.

Hadde du vore vaksen og gått for å sjå musikalen «Cats», som songen er henta frå, ville du på ein norsk scene fått høyra følgjande tekst:

Midnatt...
Alt er stilt her ikring meg.
Har no månen gløymt bort seg?
Han ser flirande ned.
Lys frå lykter finn spor av natt
og visnande blad,
og det blæs i nakne tre.

Pelle Svanseløs-teater

La dette surra litt bak i hjernen mens eg fortel litt meir om haustens storsatsing frå Barne- og ungdomsteatret (BUT). «Grusomme Måns» er eit svensk teaterstykke basert på boka om Pelle Svanseløs. Men i teaterversjonen er det altså Måns som er hovudkarakteren, og ikkje like mykje Pelle, som knapt har svans. Katten Måns, ja, ein rocka, svartkledd og rampete fyr som herjar med stakkars Pelle, med sin heiagjeng av kattar i lett rufsete Kattistan.

Men så forelskar Måns seg i hunden Daisy, som lever i overklassen i Hundistan, der ingen katt set sin fot. For hundane og kattane er som, eh, hund og katt.

Katten Måns (Helge Håvarstein) og hunden Daisy (Elida Homdrom Helleland) forelskar seg. Foto: Kristian Jacobsen

Ei historie du har høyrt mange gonger før, altså. Litt «West Side Story», litt «Romeo og Julie». Tidvis går det litt treigt i «Grusomme Måns», handlinga flyttar seg ikkje alltid like tydeleg framover, her burde vore kutta. 1 time og 55 minuttars (barne)teater er for lenge.

Proffe rammer

Scenografien består av ein fascinerande vegg pappkassar det stadig kjem nye kattar ut av. Både hundar og kattar har flotte kostyme og kule frisyrar. Dei syng, dansar og spelar, det er tydeleg at dei elskar å stå på scenen. Lyset er kult, musikken er kanonbra, det svingar og rockar - sjølv om eg som alltid heller ville hatt levande musikarar i orkestergrava enn musikk innspelt på boks.

Men nettopp dette er BUTs adelsmerke: Dei lar barn og unge spela teater i skikkeleg proffe rammer - på ein måte ingen andre teater i Norge får til.

Engelsk teater?

Denne gongen har eg likevel lyst til å koma med nokre kritiske merknader. Dei går ikkje til utøvarane på scenen, men til dei ansvarlege vaksne. Som ein også har gjort i tidlegare BUT-oppsetningar, fyller ein stykket med songar. Eg skjønar på eitt vis kvifor, sidan musikken skaper stemning og energi. Eg klarte ikkje å telja kor mange songar som er med, men dei må fylla kanskje 40 prosent av scenetida. Altså ein vesentleg del av stykket.

Då lurer eg på tre ting:

1. Kvifor bruker BUT så gammal musikk?

2. Kvifor får ein ikkje nokon til å skriva originalmusikk til stykket?

3. Kvifor bruker ein konsekvent engelske songar, på engelsk, i staden for å setja tekstane om til norsk?

Bevares, songane er som musikk i mine øyrer, kult spelt og arrangert som dei er. Men eg er altså ein mann på 50 år. Eg har eit forhold til «Should I Stay or Should I Go» frå 1982, «Working in a Coal Mine» frå 1966, «Chain of Fools» frå 1968, «Lean on Me» frå 1972, «Memories» frå 1983 og «We´ll Meet Again», udødeliggjort av Vera Lynn i 1939. Men «Sitting here in Limbo» frå 1971 var ukjent, også for meg. (Om barnet skjønar engelsk, veit det kva «limbo» er?)

Vaksne får norsk

Uansett: sonen min på åtte år har null forhold til denne musikken. Han skjønar, som dei fleste andre på sin alder, fint lite av tekstane. Som inneber at han ikkje får med seg rundt 40 prosent av det tekstlege innhaldet i «Grusomme Måns».

For å unngå dette samanbrotet i kommunikasjonen mellom scene og publikum, syng ein i musikkteater for vaksne i Norge på norsk. Det bør også teater for barn gjera.

Aftenbladet gir ikkje terningkast på framsyningar med barn og ungdom.

Publisert:

Mest lest akkurat nå

  1. – Sandnes har snudd det, men antydning til at Øygarden kommer tilbake...

  2. Nødssituasjon på «Ocean Viking» – mannskapet har forskanset seg

  3. Alex (10) ble lagt i bakken av politiet: Alarmen gikk. Folk ble sendt ut for å lete, til fots og i bil, andre ringte

  4. Se de tre første episodene av den elleville tv-serien

  5. Viking-spiller ferdig i klubben: – Det er leit

  6. Seks spillere manglet da Viking satte seg på bussen til Kristiansand

  1. Teater
  2. Musikk
  3. Barn
  4. Rogaland Teater
  5. Stavanger