Når du må elska deg sjølv

KOMMENTAR: Prinsessa og sjamanen gjer det trygt, varmt og fint inne i salen på Clarion. Men baksida av bodskapen opprører meg ennå.

Publisert:
Solveig G. Sandelson
Debattredaktør

Prinsesse Märtha Louise og sjaman Durek trekte fullt hus på Clarion, og fekk ståande applaus. Foto: Jon Ingemundsen

– Sjamanisme er ikkje ein religion, seier sjaman Durek. – Det er ein måte å observera livet på. Utan å dømma. Og den einaste tingen du treng å vita, er at du blei skapt. Kva du trur du må oppnå, trur du må gjera, trur du må få til, det betyr ingenting i sjamanismen. Det som betyr noko, er at du gler deg over livet. Den personen du treng å elska, om og om igjen, er deg sjølv. Du må begynna med å elska deg sjølv. Og kvinner, de er opplærde til å ofra for å fortena å bli elska. Til de tørkar ut. De må fylla begeret.

Så tar han oss, ein fullsett konferansesal på Clarion hotell i Stavanger, med på ei sjamanistisk øving. Ei hjarteøving. Tapp med fingrane på hjarta ditt, sjå for deg nokon du elskar, la det fylla deg, sjå for deg andre, gå vidare, djupare! Pust! Han kallar kjærleikens ånd inn i rommet, ber den fylla oss. Ber oss reisa oss, og gjenta etter han. Snakka kjærleg og støttande til oss sjølv. Det sluttar omtrent slik: – Du er kjærleiken eg har leita etter. Og nå har eg funne deg. Eg vil aldri forlata deg igjen.

– For i sjamanismen, seier han etterpå, – er skaparan inni deg, som eit lite barn. Det er kjelda. Sei til deg sjølv «Eg er her»! Du kan akseptera deg sjølv, innsjå at du fortener det beste, at du er den beste. For du blei skapt. Og Gud gjer ikkje feil.

Ta plassen din

Prinsesse Märtha Louise tar over, fortel med humor om kor mykje ho kunne kjenna skjedde i salen. Det vi heldt inne, det vi var redde for å visa. Vi kan nok pusta djupt, men berre veldig stille og forsiktig. Ho snakkar om kor liten plass vi tillet oss sjølv å ta. Minner om at alle som er noko, som har oppnådd noko, ikkje har gjort det ved å ta eit steg til sides for seg sjølv. Du må ta plassen din.

Ho snakkar om at vi held traumene våre nede, stengjer av delar av kroppen, gjer den til ein kontainar for det triste, smertefulle, bitre. Ho bruker seg sjølv som eksempel. Fortel at ho var der for alle andre. Prøvde å finna ut kva det var alle desse andre ville ho skulle vera. At ho var redd for å finna ut kva som skjulte seg i det ho hadde trykt ned i kontaineren. Ho trudde det var vondskap. At ho var ein vond person. Men det var ikkje det. Det var kjærleik.

Ho snakkar om boksane vi prøver å passa inn i, om kor glade vi visst blir om vi finn andre i same boksen, som veit og kan akkurat det same som oss sjølv, og kor lite vi likar dei andre i den andre boksen der borte. Om kor mykje det stengjer.

Ho snakkar om å vera ein leiar. Alle er leiar i sitt eige liv. Vi kan leia og bli leia, vi utvekslar energi. Vi er her for å inspirera kvarandre. Til og med dei som verkeleg irriterer oss, som tappar oss for energi, tar oss ned, til og med dei kan vi læra av. Læra å setja grenser, seia nei, stå opp for oss sjølv.

Røsk ut slagget

– Ho er så full av kraft, seier sjamanen om Märtha Louise, før han set oss i gang med ei øving til. Med lukka auge, denne gongen. Får oss til å gi slepp på namnet vårt. På kjønn. På dei vi har ansvar for. På rollene våre, merkelappane våre. Det kjennes ganske godt, spør du meg.

Vi får det tilbake, alt saman. Og blir bedne om å kjenna på om det tyngjer. Om vi verkeleg treng alle desse merkelappane. På eit punkt røskar vi ut alt som held oss tilbake, alt som hindrar oss, frykt, sorg, tap, alt du har blitt fortalt at du ikkje kan, alt du har blitt kalla som du ikkje er, finn kor det sit i kroppen, i kva for nokre organ, ut skal det. Forfedrane våre blir inviterte inn, dei skal røska med seg det dei la igjen i blodbanane våre, det dei ikkje fekk til, det dei misforstod og gjorde feil. Alt som ikkje er kjærleik, er gift.

– De har det nå, seier han. – I love you.

Märtha Louise takkar av, håpar vi tar noko av dette til hjarta. At det kan føra til ei djupare forståing av kven vi er. For vi treng deg i denne verda, seier ho. - Viss ikkje du gjer berre det du kan, vil ingen gjera det. Det er viktig at du gjer det.

Dei får ståande applaus. Dei er trygge. Sterke. Har humor og varme. Du må fylla deg med kjærleik til deg sjølv. Så du kan elska andre. Og gje til andre. Alt er kjærleik. Alt anna er frykt. Dømmer du andre, er det fordi du er blind, du ser ikkje med hjarta, du ser det du alt har bestemt deg for å sjå.

Du må sjå med hjarta.

Det går fint an å sjå på det berre som eit sjølvhjelpskurs. Ei nyttig og vennleg påminning om å ta vare på deg sjølv, kjenna etter om du har litt agg å kvitta deg med. Anten du trur på det eine eller det andre, eller ikkje i det heile tatt.

Utanfor boksen

Konferanserommet på Clarion var for meg ein fin boks å vera i. Trygg. Vennleg. Alt som ikkje passar inn, er stengt ute.

Men eg trur alle sterke krefter, trussamfunn, ideologiar og religionar har ei bakside. Denne også.

Når bodskapen er at du må elska deg sjølv, at det berre er du sjølv som kan stå i vegen for deg sjølv, kan det også gjera nederlaget tungt for den som likevel ikkje kjenner ho klarer leva livet til fulle.

Eller verre – ikkje har sterk nok vilje til å bli frisk. Skal du bestilla time hos sjamanen, ligg der ein viktig beskjed til deg på heimesida hans: Viss du er sjuk, sit i rullestol, er lam eller i koma, så må du booka to seansar, det held ikkje med ein. Og er du i denne gruppa, kan dei ikkje garantera at du blir frisk. For det kjem an på viljen til pasienten.

Når prinsesse Märtha Louise ikkje driv forretning saman med sjaman Durek, men er prinsesse og representerer dei kongelege, så er ho blant anna høg beskyttar for organisasjonar som Epilepsiforbundet, Revmatikerforbundet, Blindeforbundet, Døveforbundet og Ridderrennet.

Her, kjenner eg, må eg hoppa ut av den der gode, trygge boksen på Clarion. For alle som eg sikkert ber med meg, som er eller har vore alvorleg sjuke, som har kroniske, livsvarige sjukdommar, som har døydd av sjukdom eller overlevd sjukdom, rakrygga, lutrygga, angstridde eller modige. For at det skulle vera viljen deira det kjem an på, heilt inn i koma, finn eg intenst opprørande. Det sender meg nok over til dei dømmande. Men likevel:

Å leggja ei slik bør på sjuke menneske, er djupt uforsvarleg. Det er umoralsk.

Og det er ei tung bakside av alt som var fint og nyttig på Clarion.

Les også

Sjaman Durek i Stavanger: – Dere trenger ikke lide lenger

Les også

Fullt hus for prinsessen og sjamanen i Stavanger

Les også

Audhild Skoglund: «Når du rammes av alvorlig sykdom: Får du som fortjent, eller er det bare forbannet uflaks?»

Publisert: