Småsnakk frå heimekontoret

KOMMENTAR: Eg trudde pandemien ville gjera oss ganske opptatte av at folk treng folk. Også kontorfolk.

Mens vi har hatt heimekontor under pandemien, har vi kunna surfa på mange år med oppbygd eigenkapital, i form av vanleg, menneskeleg fellesskap.
Publisert: Publisert:
iconKommentar
Dette er en kommentar. Kommentarer skrives av Aftenbladets kommentatorer, redaktører og gjestekommentatorer, og gir uttrykk for deres egne meninger og analyser.

«Hjemmekontoret er tidenes raskeste og billigste velferdsreform», slår Oddvar Skjæveland fast i ei ytring hos NRK. Han har doktorgrad i arkitekturpsykologi og blir ofte kalla arkitektpsykolog. Han meiner at velferdsreforma «heimekontoret» både kan auka effektiviteten for bedrifta og vera populær blant arbeidstakarane. Den er sannsynlegvis helsefremjande, den er tilnærma kostnadsfri, og for mange gir den visst ein nesten revolusjonerande følelse av fridom.

Skjæveland slår innvendingane, som han kallar dei, saman i eitt avsnitt, og meiner alle endringar møter innvendingar ein må jobba med. Dei han nemner er at heimekontor kan vera vanskeleg for unge som bur trongt, det kan svekka tilknytinga til arbeidsplassen, utfordra leiing og produksjon, krevja meir planlegging og gjera det vanskeleg å skilja mellom jobb og fritid.

Men det, meiner Skjæveland, betyr berre at ein må tileigna seg nye ferdigheiter. Som for eksempel at dei som er leiarar, endeleg må læra seg å leia gjennom tillit.

Ja. Dersom det er ei utbreidd haldning blant leiarar i norske bedrifter at ein ikkje kan ha tillit til at folk jobbar viss ein ikkje ser dei, så er det sjølvsagt eit problem å ta tak i.

Fridom eller kontroll?

I teksten til Skjæveland står fridom mot kontroll. Heilt enkelt. I kommentarane under innlegget i sosiale medier er folk mest opptatte av kva som passar dei best. Og av at dei ikkje lenger vil ha noko ansvar for kva sidemannen måtte trengja.

Men eg trur det handlar om meir enn det. Sjølv om det kanskje ikkje synest så godt ennå. For mens vi har hatt heimekontor under pandemien, har vi kunna surfa på mange år med oppbygd eigenkapital i form av menneskeleg fellesskap.

Nei, eg snakkar ikkje om idylliske arbeidsplassar, lykkelege små bobler der alle er veldig glade i alle og alle ser kvarandre på rett tid og på rett måte, der alle sprett kreative og glade rundt, klare til å finna på kva som helst. Før dei lett som ingenting tryllar det over i store verdiar.

Det er vanleg småsnakk eg meiner. Det enkle, uforpliktande. Det som skjer ved kaffimaskina, på veg inn eller ut av eit møterom. Spørsmålet du kjem på å stilla fordi han som kan det kom forbi mens du stod der og hang. Komplimenten på to setningar du kan gi i forbifarten, fordi du kjem på det akkurat då. Småsnakket som begynner ein stad, tar eit par uventa vendingar og ender i nye idear. Småsnakket som gjer at du får med deg at ein kollega har vore sjuk, skal bli far snart, har fått kjærast, har begynt å jogga, har slutta å jogga. Har mista hunden sin. Vanleg liv.

Limet

Og viss ein springande samtale i kaffikøen først har ført til eit par nye idear, er det lettare å oppsøkja kollegaen ved pulten neste gong. Småsnakket kan gjera det lettare å diskutera eit tema, ei sak eller eit prosjekt, også i formelle samanhengar. Det kan gjera det lettare å vera kritisk fordi du samtidig kan bli oppfatta som ein som vil den andre vel. Ein småkrangel eller litt gruff på eit møte kan lettare snakkast ned igjen på vegen ut saman, enn viss ein bed den andre henga igjen på Teams. Der blir det formelt igjen. Og det er kanskje klønete og dumt, men det skal ein del til før eg tar opp mobilen og ringer heimekontoret til nokon for å fortelja eller spørja om ein eller annan bagatell.

For når ein inviterer til møte digitalt, er det oftast ei formell ramme rundt – det er folk som på ein eller annan måte alt høyrer saman. Det er noko som skal diskuterast. Det kan vel hende det av og til er ein lunsj eller kaffi som skal delast, men eg vil nesten tru at også det oftast skjer mellom kollegaer som alt kjenner kvarandre ganske godt. Som held seg innanfor ei alt kjent og arrangert setting. Som byggjer på ein kapital av alt snakka småsnakk, på samtalar som begynte ein gong og ein stad der ein møttest.

Det handlar heller ikkje ganske enkelt om kven som er ekstrovert og kven som er introvert, slik det hender folk melder seg sjølv som. Det er ein rar måte å dela folk inn i, og det blir endå rarare viss det skal kunna setjast opp som eit reknestykke over kven som treng eit fellesskap, og kven som ikkje gjer det. Fellesskap er ikkje noko ein ganske enkelt kan gå inn og ut av, forsyna seg fint eller grovt av og forventa at det rett og slett vil fortsetja å finnast, uansett.

Korleis tar vi vare på det der tilfeldige småsnakket som spring litt hit og dit av seg sjølv, viss mange er på heimekontor to dagar i veka? Det trur eg ikkje vi veit nok om ennå. For vi har ennå ikkje måtta investera i det, mens vi har jobba ved kvart vårt kjøkkenbord. Vi hadde det med oss frå før.

Jo, det kan vera vi snart får til å la småsnakket flyta fritt frå dør til dør. Sjølv om nye kollegaer kjem til, grupper skiftar og felles møtepunkt blir færre og vanskelegare å finna. Men då må det nesten få bli eit tema. Det må opp på bord og matbord når heimekontor skal diskuterast. For det handlar om meir enn ekstroverte mot introverte og fridom mot kontroll. Det handlar også om vanleg småsnakk som på snurrig vis kan utgjera eit slags lim mellom folk.

Publisert: